Saraswati


Η γέννηση της Saraswati

Σύμφωνα με πολλούς Ινδικούς μύθους, πριν καν δημιουργηθεί ο κόσμος, ο χώρος και ο χρόνος, ο θεός Brahma δυσκολευόταν με το πως θα μπορούσε να δημιουργήσει τάξη στο χάος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περισυλλογής, μία φωνή μίλησε από τα βάθη του λέγοντας «Μέσα από τη γνώση. Και μέσα από τη γνώση θα έρθει η δημιουργική δράση». Τότε ένα υπέροχο γυναικείο πλάσμα η Γνώση, με τη μορφή της Saraswati βγήκε ξαφνικά από το στόμα του. Με 4 χέρια, ντυμένη με ένα λευκό σάρι, λαμπερή, γεμάτη δύναμη, κρατούσε μία Veena (μουσικό όργανο) και παλλόταν στην δόνηση του OM.  Με το που την είδε ο Brahma την ερωτεύτηκε. Αλλά εκείνη, νιώθοντας ότι είναι κόρη του, δεν υποδέχθηκε καλά την ιδέα να βρεθεί κοντά του κι έτσι άρχισε να τρέχει μακριά. Εκείνος όμως, άκρως γοητευμένος με την ομορφιά της, δεν μπορούσε να κοιτάξει πουθενά αλλού παρά μόνο εκείνη. Προκειμένου να την βλέπει όπου κι αν αυτή πήγαινε έβγαλε άλλα 3 κεφάλια προς κάθε κατεύθυνση! Για να ξεφύγει από το βλέμμα του, η Saraswati πέταξε στον πάνω κόσμο και ο Brahma έβγαλε ένα 5ο κεφάλι τόσο μακρύ που κατάφερε να την φτάσει και να την πείσει τελικά να τον παντρευτεί. H δόνηση του ΟΜ της Saraswati, εμποτισμένη από την ανάσα του Brahma αποτέλεσε την πρωταρχική πνοή του κόσμου. Η Saraswati πυροδότησε την δημιουργική γνώση του Brahma και την δυνατότητα του να εκφραστεί. Ο Brahma ανακάλυψε τη μελωδία των μάντρας  τα οποία άρχιζαν να απλώνουν και να γεμίζουν το σύμπαν με ζωτική ενέργεια, δημιουργώντας σχήματα και δομές,  θάλασσες και ουρανούς, ήλιους και φεγγάρια.. Έτσι ο Brahma έγινε ο δημιουργός του κόσμου, με την θεά Saraswati σαν τη Σοφία και συνοδό του.

Η Θεά Saraswati

Η Saraswati είναι η θεά της γνώσης, της νόησης, της σοφίας και της διαίσθησης. Είναι επίσης και η θεά της γλώσσας, του λόγου, του ήχου, της τέχνης και της μουσικής.

(Δεδομένου ότι τα αρχαία κείμενα είναι γραμμένα σε μία εποχή όπου όλη η σοφία και πληροφορία μεταφερόταν από βραχμάνο σε βραχμάνο μέσω του λόγου και συγκεκριμένα των μάντρας, είναι πολύ λογικό η γνώση και ο ήχος να ενσαρκώνονται σε μία θεότητα).

Σύγχρονοι μελετητές παραλληλίζουν την Saraswati με τη θεά Αθηνά. Επιδρά στο λόγο και τη σκέψη. Το στοιχείο της είναι έντονο στους συγγραφείς, τους μουσικούς και τους πνευματικούς αναζητητές. Σε κόσμο συχνά μοναχικό, που του αρέσει η γνώση, η βουτιά στα βιβλία, η έμπνευση και η εσωτερική εξερεύνηση. Σε ανθρώπους με εκλεπτυσμένη ομιλία και πηγαία δημιουργικότητα.

Η Saraswati είναι αυτές οι στιγμές διαύγειας και αναλαμπής στις σκέψεις και τον λόγο που ξαφνιάζουν ακόμα και εμάς τους ίδιους. Όπως λέει και η Swami Durgananda «Όταν η Saraswati αγγίζει, ένας κουτός άνθρωπος γίνεται ποιητής».

Saraswati σαν ροή

Το όνομα Saraswati σημαίνει «αυτή που ρέει». Σύμφωνα με το μύθο, ο Shiva θυμωμένος με την διαφθορά του κόσμου, άνοιξε κάποτε το τρίτο του μάτι με σκοπό να τον καταστρέψει με μία μεγάλη πύρινη φωτιά. Όλα τα όντα πανικοβλήθηκαν, εκτός από τη Saraswati, η οποία ψύχραιμη μεταμορφώθηκε σε ποτάμι (Saraswati ποταμός) και μετάφερε την φωτιά στα βάθη της γης, σώζοντας έτσι ζώα, θεούς και δαίμονες. Το όχημα της Saraswati είναι ένας όμορφος λευκός κύκνος (Hamsa) και σαν θεά του ποταμού, η Saraswati σχετίζεται με οτιδήποτε έχει ροή. Με το νερό και άλλα υγρά στοιχεία, με τη ροή των σκέψεων και των ιδεών, του λόγου και της γραφής, της μουσικής και των μάντρας. Η Saraswati είναι τα νερά των ποταμών, η ακολουθία των νοτών στη μουσική, η όμορφη φυσική ροή στη κουβέντα με ένα φίλο και οι ευφάνταστες αυθόρμητες αφηγήσεις….

Η απουσία της Saraswati από μέσα μας σαν ποιότητα του λόγου, οδηγεί σε μειωμένη δυνατότητα έκφρασης και επικοινωνίας με τους γύρω μας. Και σαν ποιότητα της νόησης, η απουσία της είναι η λανθασμένη αντίληψη των πραγμάτων, ο αρνητισμός και οι ‘κακοί’ νοητικοί προγραμματισμοί.  Είναι επίσης και αυτή η ασταμάτητη ροή σκέψεων  που έχουμε βιώσει όλοι την ώρα του διαλογισμού ή πριν τον ύπνο.

Η δημιουργική ροή της Saraswati είναι ένα ποτάμι που ρέει αιώνια. Δεν μπορείς να το σταματήσεις. Μπορείς μόνο να ρέεις μαζί του. Χρησιμοποιώντας ένα μάντρα ή την επίγνωση σαν βάρκα, μπορούμε να αναγνωρίσουμε μοτίβα, να κατανοήσουμε το νοητικό μας χάρτη, και να πλοηγηθούμε σε αυτά τα κανάλια που οδηγούν όχι στον πόνο, το φόβο και την εξάρτηση αλλά στην συνεχόμενη διεύρυνση, τη πληρότητα και τη χαρά!

Om Aim Saraswatyai Namah!

Όλες οι θεές κρύβουν ανθρώπινα αρχετυπικά χαρακτηριστικά αναλλοίωτα στο χρόνο και το χώρο. Κάποιες από αυτές μας ελκύουν περισσότερο, είτε επειδή μας χαρακτηρίζουν, είτε επειδή μας δείχνουν που θέλουμε να φτάσουμε (πχ. η κομψότητα της Laksmi ή η μαχητικότητα της Durga). Άλλες, όπως πχ. η Kali με την οργή και την τρέλα της, μπορεί να μας τρομάζουν. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, το επίπεδο ταύτισης μαζί τους μας δείχνει που είμαστε ανά πάσα στιγμή, τι κυριαρχεί μέσα μας, τι άλλο και με πιο τρόπο θα μπορούσε να αναδυθεί. Με μία τέτοια προσέγγιση, η έρευνα πάνω σε αυτές τις θεότητες μπορεί να γίνει άκρως μεταμορφωτική.

Κυρίως όμως (με αποκορύφωμα το μύθο όπου η Durga εν ώρα μάχης έβγαλε μία τόσο δυνατή κραυγή που πετάχτηκαν όλες οι θεές από τα σωθικά της), οι διαφορετικές αυτές υπέροχες θεότητες μας θυμίζουν ότι όλες οι ποιότητες που εκπροσωπούν είναι μέσα μας (από την οργή μέχρι την διαύγεια, από το σκοτάδι μέχρι το φως….) και ακόμα κι αυτές που συχνά ενοχοποιούμε, είναι αναγκαίες και εν δυνάμει ιερές…

Αναστασία Μπιλίρη

Neda Yoga Shala
Κανάρη 1, Νέο Ψυχικό
Αθήνα

Hatha Yoga, Vinyasa Yoga, Restorative Yoga, Yoga Nidra, Διαλογισμός, Kirtan, Ηχοθεραπείες, Εκπαιδεύσεις Yoga, Yoga Retreats